Hoa sen (tên khoa học: Nelumbo sp.; tên tiếng Anh: Lotus Flower): Còn được gọi là sen, dâm bụt nước, v.v. Là một loài hoa thân thảo thủy sinh lâu năm thuộc chi sen. Thân ngầm dài và dày, có đốt dài, phiến lá hình tròn. Sen được chia làm hai loại chính: sen cảnh và sen ăn được.
Có nguồn gốc từ các vùng nhiệt đới và ôn đới của châu Á. Toàn thân hoa sen chứa đầy báu vật, củ sen và hạt sen có thể ăn được, mầm của hạt sen, thân rễ, hạch sen, lá sen, hoa và hạt đều có thể dùng làm thuốc.
Tính cách cao quý của hoa sen “thẳng từ tâm ra ngoài, không tán không nhánh, từ bùn nhơ mà chẳng hôi tanh mùi bùn” luôn là một trong những đề tài được các nhà thơ ca tụng. Hoa sen là quốc hoa của Việt Nam, Ấn Độ và Malawi.
“Sen” được mệnh danh là “hóa thạch sống” và là một trong những loài thực vật xuất hiện sớm nhất .Trước khi con người xuất hiện, khoảng 104.500 năm trước, phần lớn trái đất được bao phủ bởi đại dương, hồ và đầm lầy. Vào thời điểm đó, khí hậu khắc nghiệt, thiên tai thường xuyên và không có động vật sinh sống Chỉ có một số loài thực vật hoang dã có sức sống mạnh mẽ mới có thể mọc lên trên vùng đất cằn cỗi này. Trong số đó, có một loài thực vật thủy sinh tên là “hoa sen”, đã chịu đựng sự thử thách của thiên nhiên và tồn tại ngoan cường ở sông Amur.
Sau khoảng chín nghìn năm, con người nguyên thủy bắt đầu xuất hiện. Để tồn tại, con người đã thu hái trái cây dại để thỏa mãn cơn đói, và nhanh chóng phát hiện ra rằng trái cây dại và hạch rễ của loài “sen” (tức hạt sen và củ sen) này không chỉ ăn được mà còn có vị ngọt, mùi thơm, rất ngon.
Dần dần, “Sen”, nguồn lương thực để con người tồn tại, đã in sâu vào tâm trí của tổ tiên chúng ta — loài người nguyên thủy, và trở thành biểu tượng cho sự sinh tồn của loài người. Hoa sen đã đi vào tiềm thức của con người, đồng thời cũng nhẹ nhàng đi vào thơ ca với màu sắc tươi sáng và phong thái tao nhã như những bài ca dao dân dã của người dân Việt Nam:
Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh, bông trắng lại chen nhuỵ vàng
Nhuỵ vàng, bông trắng, lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn
(Nguồn sưu tầm)